مقاله‌ای نوشتی، کامل و دقیق، منتشرش کردی و بعد هیچ اتفاقی نیفتاد؟ معمولا ایراد در خود نوشته نیست. ایراد این است که مقاله تنهاست: هیچ صفحه‌ای به آن لینک نداده و خودش هم کسی را به جایی نمی‌فرستد. لینک سازی داخلی همان کاری است که این تنهایی را تمام می‌کند، و بیشتر سایت‌های کوچک هیچ‌وقت سراغش نرفته‌اند.
سه دلیل ساختاری که یک مقاله‌ی خوب را بی‌خواننده می‌گذارد
فرض کن درباره‌ی نگهداری از باتری لپ‌تاپ یک مقاله‌ی عالی نوشته‌ای. اگر کسی نمی‌خواندش، معمولا یکی از این سه دلیل پشتش است و هیچ‌کدام به کیفیت متن ربطی ندارد:
- هیچ صفحه‌ای به آن لینک نداده. گوگل صفحه‌ای را که راهی به آن نیست دیر پیدا می‌کند یا کم‌اهمیت حسابش می‌کند.
- خودش به هیچ‌جا لینک نداده. کسی که خواندش، بعدش چه کند؟ اگر راهی به خدماتت نشانش نداده باشی، می‌رود.
- تنهاست. یک مقاله درباره‌ی باتری تو را متخصص لپ‌تاپ نشان نمی‌دهد؛ چند مقاله‌ی به‌هم‌پیوسته نشان می‌دهد.
یک سوله‌ی تازه را تصور کن، پر از دستگاه خوب، که هیچ جاده‌ای به آن کشیده نشده و از خودش هم راهی به بقیه‌ی کارخانه نیست. در نقشه‌ی کارخانه عملا وجود ندارد. لینک داخلی همان جاده است، و مثل جاده دوطرفه بودنش مهم است. راه‌حل «بیشتر بنویس» نیست؛ «به هم وصل کن» است.
سایتت را مثل یک شبکه بشمار
یک سایت هشت‌صفحه‌ای را در نظر بگیر؛ سایت و جدولش فرضی‌اند. برای هر صفحه سه چیز نوشته شده: از چند صفحه‌ی دیگر لینک گرفته، به چند صفحه لینک داده، و با چند کلیک از صفحه‌ی اصلی به آن می‌رسی.
| صفحه | لینک ورودی | لینک خروجی | فاصله از صفحه‌ی اصلی |
|---|---|---|---|
| صفحه‌ی اصلی | ۷ | ۴ | ۰ |
| خدمات: تعمیر | ۲ | ۱ | ۱ |
| خدمات: ارتقا | ۱ | ۰ | ۱ |
| مقاله: باتری | ۰ | ۰ | راهی نیست |
| مقاله: حرارت | ۰ | ۰ | راهی نیست |
| مقاله: صفحه‌کلید | ۱ | ۱ | ۲ |
| درباره‌ی ما | ۱ | ۱ | ۱ |
| تماس | ۷ | ۰ | ۱ |
یتیم‌ها: صفحه‌هایی که لینک ورودی ندارند
مقاله‌ی باتری و مقاله‌ی حرارت. دو صفحه از هشت، یعنی از هر چهار صفحه یکی. از صفحه‌ی اصلی هیچ مسیری به آن‌ها نیست؛ عملا بخشی از سایت نیستند.
بن‌بست‌ها: صفحه‌هایی که لینک خروجی ندارند
خدمات ارتقا، مقاله‌ی باتری، مقاله‌ی حرارت و صفحه‌ی تماس. چهار از هشت. ولی همه‌ی بن‌بست‌ها بیمار نیستند. صفحه‌ی تماس انتهای طبیعی مسیر است و باید بن‌بست باشد. صفحه‌ی خدمات ارتقا بن‌بست بیمار است: کسی رسیده، خوانده و هیچ راهی به جلو ندارد.
بدترین صفحه آنی نیست که اول به نظر می‌آید
دو مقاله‌ی یتیم صفر‌صفرند و چشم را می‌گیرند، ولی مقاله‌اند و نبودنشان مستقیم درآمد نمی‌برد. خدمات ارتقا بدتر است: صفحه‌ای که پول می‌سازد، فقط یک لینک ورودی دارد و بن‌بست هم هست. وزن هر صفحه در این شمارش به نزدیکی‌اش به پول بستگی دارد؛ یک لینک گمشده به صفحه‌ی خدمات از پنج لینک گمشده به وبلاگ گران‌تر است.
یک نکته‌ی شمارش هم مهم است: منو و فوتر را حساب نکن. لینک منو روی همه‌ی صفحه‌ها تکرار می‌شود و چیزی درباره‌ی ربط دو صفحه نمی‌گوید. اگر منو را بشماری، هیچ صفحه‌ای یتیم درنمی‌آید و عدد واقعی‌ات را نمی‌بینی. فقط لینک‌های داخل متن را بشمار.
خوشه: یک صفحه‌ی مادر و چند فرزند
ساختاری که کار می‌کند ساده است. یک صفحه‌ی جامع درباره‌ی موضوع اصلی، مثلا «راهنمای کامل نگهداری از لپ‌تاپ». چند صفحه‌ی فرزند که هر کدام یک زیرموضوع را باز می‌کنند: باتری، حرارت، صفحه‌کلید. مادر به همه‌ی فرزندها لینک می‌دهد و هر فرزند به مادر. و همه به صفحه‌ی خدمات مربوط لینک می‌دهند؛ حلقه‌ای که تقریبا همه فراموش می‌کنند.
گوگل وقتی چند صفحه‌ی به‌هم‌پیوسته درباره‌ی یک موضوع می‌بیند، آن را جدی‌تر می‌گیرد تا همان تعداد مقاله‌ی پراکنده درباره‌ی موضوع‌های بی‌ربط. خواننده هم سود می‌برد: کسی که درباره‌ی باتری خوانده راهی دارد که بقیه را ببیند و آخر سر به خدمات برسد.
خوشه را لازم نیست از صفر بسازی. همه‌ی محتوایی را که داری در یک ستون بنویس، مقاله و صفحه‌ی خدمات و هر چیز دیگر، حتی اگر فقط سه چهار مورد است. بعد گروهشان کن؛ معمولا دو سه گروه طبیعی پیدا می‌شود. برای هر گروه بپرس کدام صفحه جامع‌تر از بقیه است. اگر هیچ‌کدام جامع نبود، یعنی مادر آن گروه هنوز نوشته نشده، و همان اولین نوشته‌ی بعدی توست. حالا که می‌دانی کجای نقشه می‌نشیند و به کدام صفحه‌ها لینک می‌دهد، نوشتنش هم ساده‌تر است.
برای همان سایت هشت‌صفحه‌ای، این لینک‌ها اضافه می‌شود:
| لینکی که اضافه می‌شود | تعداد |
|---|---|
| از مادر به هر فرزند | ۳ |
| از هر فرزند به مادر | ۳ |
| از هر فرزند به صفحه‌ی خدمات مربوط | ۳ |
| از صفحه‌ی اصلی به مادر | ۱ |
روی هم ده لینک، و یک صفحه‌ی تازه که باید نوشته شود: خود مادر. بعد از این کار، شمارش این شکل می‌شود:
| سنجه | قبل | بعد |
|---|---|---|
| تعداد صفحه‌ها | ۸ | ۹ |
| یتیم‌ها | ۲ | ۰ |
| بن‌بست‌های بیمار | ۳ | ۰ |
| راه از هر مقاله به خدمات | ندارد | دارد |
نه لینک از ده لینک فقط وصل کردن چیزهایی بود که از قبل وجود داشت. نوشتن محتوای تازه فقط یک صفحه بود.
متن لینک: چهار جمله، یک انتخاب درست
می‌خواهی از مقاله‌ی باتری به صفحه‌ی خدمات تعمیر لینک بدهی. این چهار نسخه را کنار هم بگذار:
- «برای اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید.» هیچ اطلاعاتی ندارد. برای گوگل بی‌معناست و کسی که با صفحه‌خوان می‌خواند فقط «کلیک کنید» پشت «کلیک کنید» می‌شنود.
- «اگر باتری‌تان دیگر شارژ نگه نمی‌دارد، تعمیر و تعویض باتری لپ‌تاپ را ببینید.» بهترین. زمینه دارد که لینک را طبیعی می‌کند، می‌گوید مقصد چیست و طولش مناسب است.
- «خدمات». کوتاه و مبهم؛ کدام خدمات؟ و جای ضربه زدنش روی گوشی هم کوچک است.
- «تعمیر لپ تاپ شیراز تعمیرات لپ تاپ ارزان قیمت». انباشتن کلمه در متن لینک از الگوهایی است که گوگل مدت‌هاست به آن بدبین است، و هیچ آدمی وسط جمله این‌طور نمی‌نویسد.
یک محک ساده: اگر کلمه‌های لینک را از جمله برداری، جمله باید هنوز معنا بدهد. این یعنی لینک در جمله نشسته، نه به آن چسبانده شده.
همه‌ی صفحه‌ها جای خوشه ندارند
فرض کن سایتی این صفحه‌ها را دارد: خدمات تعمیر لپ‌تاپ، «چرا لپ‌تاپم داغ می‌کند؟»، خدمات نصب ویندوز، نگهداری از باتری، درباره‌ی ما، و «بهترین رستوران‌های شیراز».
- داغ کردن و باتری یک خوشه‌اند، مقصدشان خدمات تعمیر است و مادر ندارند؛ اولین چیزی که باید نوشت همان مادر است.
- نصب ویندوز صفحه‌ی فروشی است بی‌هیچ فرزند. اگر این خدمت برایت مهم است، دو سه مقاله لازم دارد.
- درباره‌ی ما به هیچ خوشه‌ای تعلق ندارد و درست هم همین است؛ صفحه‌ی اعتماد است. فقط باید به صفحه‌های خدمات لینک بدهد.
- رستوران‌های شیراز یتیم واقعی است و از بدترین نوع. به کسب‌وکار ربطی ندارد، ترافیکی می‌آورد که هیچ‌وقت مشتری نمی‌شود و به گوگل علامت گیج‌کننده‌ای می‌دهد که سایت درباره‌ی چیست. حذفش کن.
همین منطق جلوی یک الگوی رایج را هم می‌گیرد: ده مقاله‌ی هزارکلمه‌ای که صاحب سایت هم تا آخر نخوانده، چون «گفتند برای سئو لازم است». مجموعه‌ای از نوشته‌های کم‌ارزش کل دامنه را پایین می‌کشد. محک ساده‌اش این است: اگر یک مشتری این را بخواند، چیزی یاد می‌گیرد که به کارش بیاید؟ اگر نه، منتشرش نکن. و برای پیدا کردن موضوع فرزندها، سراغ پیام‌های مشتری‌هایت برو. پنج پرسشی که ماه گذشته بیشتر از همه پرسیده شده، از واقعیت آمده، کم‌رقابت‌تر از موضوع‌های عمومی است، و جوابش را از قبل بلدی.
نقشه‌ی کاغذی سایت خودت در یک ساعت
این کار روی کاغذ بهتر از نرم‌افزار انجام می‌شود، چون باید شکل شبکه را ببینی، نه فقط عددش را. همه‌ی صفحه‌ها را پراکنده روی یک برگه‌ی بزرگ بنویس و دور صفحه‌های فروش را با رنگ دیگری خط بکش. برای هر صفحه یک فلش به هر جایی که در متنش لینک داده بکش. بعد بشمار: چند صفحه هیچ فلش ورودی ندارند، و چند صفحه هیچ راهی به صفحه‌های فروش ندارند. عدد دوم معمولا بزرگ‌تر است و کمتر کسی می‌بیندش؛ بیشتر سایت‌ها مشکل «لینک ورودی» ندارند، مشکل «راه به سمت پول» دارند.
اگر بیش از دو خوشه داری و هیچ‌کدام کامل نیست، یکی را انتخاب کن و کاملش کن. یک خوشه‌ی کامل از سه خوشه‌ی نیمه‌کاره بهتر است. و اگر اصلا مقاله‌ای نداری و فقط صفحه‌ی خدمات داری، این ضعف نیست؛ یک صفحه‌ی خدمات خوب از پنج مقاله‌ی متوسط باارزش‌تر است، و این نقشه برای روزی است که شروع به نوشتن می‌کنی.
تمرین کامل ساختن خوشه و جدول شمارش در مینی‌دوره‌ی رایگان «کارخانه‌ی بی‌تابلو» آمده است. اگر می‌خواهی ساختار محتوای سایتت با معیار «کدام صفحه اگر دیده شود فروش می‌آورد» چیده شود، جزئیات خدمت راهکار جامع سئو را بخوان.
